Ambachten in het kloosterdorp Steyl

Handwerksberufe im Klosterdorf Steyl

Eine Schreinerei, eine Schlosserei, eine Druckerei und ein eigener Bauernhof. Die Steyler Missionare legten von Anfang an großen Wert darauf sich an ihrem Gründungsort Steyl selbst zu versorgen – Auch mit Wasser und Strom. So entwickelte sich vom Gründungsjahr 1875 und einem einzigen Haus an der Maas, das Kloster schnell zu einem eigenständigen Dorf.

Der Gründer des Ordens Arnold Janssen selbst legte großen Wert darauf, dass seine Mitbrüder handwerklich gut ausgebildet waren und so alle Arbeiten ohne Außenstehende erledigt werden konnten. Bekannt ist, dass Janssen selbst seine Abteilungsleiter zu Weltausstellungen schickte und sie mit Fachzeitschriften versorgte, damit die Mitbrüder und die Werkstätten immer auf dem neuesten technischen Stand waren.

Die Ausstellung zeigt an vielen Fotos, Filmen und Ausstellungsstücken wie das Kloster innerhalb kürzester Zeit zu einem Dorf gewachsen ist – Die eigenen Werkstätten und die dazugehörigen Handwerksberufe haben dieses Wachstum vorangetrieben. Zudem werden dadurch auch die technischen Entwicklungen in Deutschland und den Niederlanden ab Ende des 19. Jahrhunderts aufgezeigt.

----------------------------

Naar aanleiding van de dagboekaantekeningen van Broeder Martinus Jürgens SVD over de ontstaansgeschiedenis van het klooster St. Michaël in Steyl ontstond het idee om een tentoonstelling samen te stellen over de ambachten en de bijbehorende werkplaatsen in het kloosterdorp Steyl. De tentoonstelling geeft een beeld van de groei en bloei van dit kloosterdorp vanaf 1875.

Hiervoor heeft het Missiemuseum Steyl gebruik gemaakt van de enorme collectie oude foto's (glasnegatieven) en filmmateriaal van het Missiehuis St. Michaël.

Kloosterdorp

Sinds het ontstaan van christelijke kloostergemeenschappen in Egypte in de vierde eeuw kennen we kloosterdorpen. De kloosterlingen zorgden zelf zo veel mogelijk voor alles wat de gemeenschap nodig had. Ze waren zo goed als zelfvoorzienend, om twee redenen: het contact met de buitenwereld werd zo tot een minimum beperkt en  de kloosterlingen hadden wat om handen naast het 'werk Gods'. In de kloosterregels en voorschriften uit die tijd lezen we over verschillende ambachten en werkplaatsen. 

Benedictus, die wel als de vader van het west Europese kloosterwezen beschouwd wordt, heeft zich door deze kloosterregels laten inspireren bij het schrijven van zijn beroemde kloosterregel in de zesde eeuw. In kapittel 66 van deze regel schrijft hij: „Maar als het mogelijk is moet het klooster zo ingericht zijn, dat alles wat er nodig is, zich binnen de muren bevindt zoals water, een molen, een tuin, een bakkerij en de verschillende werkplaatsen".

Ambachten en werkplaatsen

Als we nu de geschiedenis lezen over de drie door Arnold Janssen gestichte congregaties in Steyl valt op hoe snel deze gemeenschappen groeiden en hoe voortvarend de zaken in de beginjaren opgepakt werden. In een mum van tijd was er een boerenbedrijf, een timmerij, een loodgieterij, een drukkerij, werd er water opgepompt voor eigen gebruik enzovoorts. Door de snelle aanwas werd er bovendien voortdurend gebouwd, verbouwd, verhuisd en moesten de werkplaatsen worden vergroot. Kortom een waar kloosterdorp ontstond, deels ommuurd, niet ongelijk aan de kloosterdorpen in Egypte.

Uit het dagboek van Martinus Jürgens SVD: "Erinnerungen", weten we dat de stichter er op aandringt dat de broeders in de verschillende ambachten goed opgeleid worden. Hij stemt ermee in dat de hoofden van de werkplaatsen via tijdschriften op de hoogte blijven van de ontwikkelingen op hun vakgebied. Hij stuurt ze zelfs naar Wereldtentoonstellingen om hun ogen daar goed de kost te geven!

Bezoekers waren onder de indruk van de drukkerij met alle afdelingen die erbij hoorden. De broeders die daar werkten waren de verpersoonlijking van de moderne techniek in het klooster. Alle medebroeders werden erdoor beïnvloed; ze wilden hun werk, hun ambacht ook naar het hoogste niveau tillen en met behulp van de modernste technieken uitoefenen. In de loop van de jaren groeide de handwerker uit tot vakman.

Arnold Janssen was een vooruitstrevend man; waarschijnlijk hebben de mensen in Steyl en omgeving zich vaak verwonderd over de dingen die ze hier zagen: de stoommachine, de eerste auto, het elektrische licht.

De tentoonstelling over de ambachten en werkplaatsen geeft aan de hand van foto's, filmmateriaal en objecten een beeld van de enorme groei van de gemeenschappen in opbouw. De bezoeker krijgt ook een beeld van de technische ontwikkelingen in die tijd in Nederland en Duitsland. Met die vakkennis en nieuwverworven technische middelen trokken missionarissen van Steyl ook de wereld in.

De tentoonstelling is geopend van 26-4 t/m 15-09- 2013.

Missiemuseum Steyl

St. Michaëlstraat 7

5935 BL Steyl

tel. 077-3261499

e.mail: missiemuseum@steyl.eu

Openingstijden:

dinsdag t/m zaterdag 11-17uur

zon- en feestdagen 13-17 uur